AI, Therapie & De illusie van zekerheid
Is AI geschikt om therapie te geven? Als je dit verhaal leest kun je dat antwoord zelf geven: Ik heb het nieuwste geavanceerde professionele AI-model van Google gebruikt om me te helpen bij het schrijven van dit artikel. Wat er gebeurde, was vergelijkbaar met wat er gebeurde toen ik diezelfde AI gebruikte om een website te maken voor een nieuw project. De AI kwam met een aantal suggesties die er op het eerste gezicht goed uitzagen, maar die uiteindelijk behoorlijk waardeloos bleken te zijn. Alleen omdat ik een beetje verstand had van programmeren en de fouten kon aanwijzen, realiseerde de AI zich die fouten en "bood zijn excuses aan" - om vervolgens dezelfde fouten opnieuw te maken. Ik heb er pas aan het einde van een lang, soms zenuwslopend proces iets bruikbaars aan overgehouden, omdat ik wist wat ik deed en de suggesties van de AI zeer kritisch bekeek.
En dat was noodzakelijk, want de AI maakte herhaaldelijk een complete puinhoop van de website, wat leidde tot allerlei fouten en crashes. De AI hallucineerde vaak, maakte steeds dezelfde fouten en kwam met volkomen verkeerde suggesties. Het nieuwste geavanceerde professionele AI-model van Google bracht wijzigingen aan in de website die ervoor zouden zorgen dat de website onmiddellijk door... Google geblokkeerd zou worden. Het heeft die fouten zelfs veel later in het proces opnieuw bedacht en in de code verwerkt, zonder dat ik daar ook maar iets over had gevraagd en zonder me te vertellen dat het dat deed. Het was irritant onbetrouwbaar.
Toen ik de AI vroeg om me te helpen bij het schrijven van deze tekst, gebeurde er iets soortgelijks. Het kwam met een aantal suggesties die op het eerste gezicht aardig leken, maar die uiteindelijk gewoon willekeurig gebabbel bleken te zijn. Ik heb er alleen iets nuttigs aan gehad omdat ik zelf de problemen en argumenten aandroeg en het vervolgens met een soort interessante herschrijving kwam. Toch moest ik alles wat de AI schreef heel kritisch bekijken, omdat het herhaaldelijk hallucineerde en met volkomen verkeerde suggesties kwam. Het bleef beweringen als feiten presenteren, terwijl het slechts mogelijkheden of voorbeelden waren. Over het algemeen was de kwaliteit van de tekst die de AI produceerde vrij laag en niet erg inzichtelijk. Uiteindelijk heb ik het artikel zelf geschreven.
Bij een website leiden de problemen die grote taalmodellen met zich meebrengen tot fouten en crashes. Je kunt je alleen maar voorstellen hoeveel schade het aanricht bij goedgelovige, kwetsbare mensen die de output geloven en het 'advies' ter harte nemen. Vooral wanneer mensen zich in moeilijke situaties en met complexe gevoelens tot AI wenden, moet het een absolute chaos zijn. De schijn van zekerheid die de AI uitstraalt, moet dan wel heel aantrekkelijk en overtuigend zijn. Wanneer iemand op de suggesties van de AI gaat vertrouwen, leidt dat ongetwijfeld tot veel verwarring. De verhalen over angsten, depressies en zelfmoorden die worden veroorzaakt doordat mensen AI-advies opvolgen of in een neerwaartse spiraal van gesprekken met de AI terechtkomen, zijn slechts het topje van de ijsberg van de schade die wordt aangericht.
AI, persoonlijke aanpassing en het verkeerde juiste antwoord
De menselijke psychologie is tragisch complex en vaak tegenstrijdig. Gestandaardiseerd advies is daarom zelden effectief. De redenen waarom gestandaardiseerde protocollen worden gebruikt in therapeutische behandelingen, zijn voornamelijk om het voor verschillende professionals gemakkelijker te maken elkaars taken over te nemen - en om ervoor te zorgen dat ook de gemiddelde of zelfs slechte therapeuten enig resultaat behalen met hun cliënten. Het kenmerk van een goede therapeut is echter het vermogen om zijn of haar aanpak aan te passen aan de specifieke geest, het hart en de persoonlijkheid van het individu.
Neem bijvoorbeeld twee mensen die lijden aan een burn-out. De ene persoon is misschien een perfectionist, gedreven door hoge angst en faalangst. Die persoon heeft bijvoorbeeld een 'toestemmingsgerichte' aanpak nodig; Ze hebben een therapeut nodig die hun waarde buiten het werk bevestigt en hen zelfcompassie leert. De tweede persoon kan een burn-out hebben omdat hij of zij het iedereen naar de zin wil maken en geen 'nee' kan zeggen. Die persoon heeft een 'assertiviteitstraining' nodig; een therapeut die hem of haar uitdaagt en helpt om duidelijke grenzen te stellen. De derde persoon kan een burn-out krijgen omdat zijn of haar privleven een puinhoop is en hij of zij niet weet hoe relaties te onderhouden. De vijfde persoon krijgt een burn-out door zijn of haar enthousiasme en de zesde omdat hij of zij zich 'verveelt'. De lijst gaat maar door.
Als deze personen hun symptomen aan een AI beschrijven, zal het model waarschijnlijk een gestandaardiseerde lijst met 'burn-outreductiestrategieen' genereren, zoals mindfulness of het inplannen van pauzes, omdat het is getraind op gemiddelden. Dat kan voor sommigen goed advies zijn en voor anderen juist helemaal averechts werken. Helaas is de persoon zelf niet per se de juiste persoon om te beoordelen wat er aan de hand is, en dit wordt alleen maar versterkt doordat de energie en helderheid op zulke momenten ontbreken.
Cruciaal is dat de zachte aanpak die nodig is voor de eerste persoon waarschijnlijk de slechte gewoonten van de tweede persoon in stand houdt. Omgekeerd zou de agressieve aanpak die voor de tweede persoon nodig is, de eerste waarschijnlijk volledig verpletteren. En een burn-out veroorzaakt door enthousiasme en een burn-out veroorzaakt door een "verveling" zijn niet met elkaar te vergelijken en vereisen een totaal andere aanpak. Een goede menselijke therapeut kan het verschil zien en zijn of haar aanpak aanpassen, van een ondersteunende luisteraar naar een strenge uitdager naar een adviseur die inzicht biedt, afhankelijk van wat de persoon op dat specifieke moment en in die specifieke omstandigheden nodig heeft.
Het vereist een heldere spiegel om te reflecteren wat het meest nuttig is, en dat kan soms ongemakkelijk zijn, en niet alleen een reflectie die vleit en verkeerde aannames bevestigt.
Als een client een slecht idee opper, zoals bijvoorbeeld contact opnemen met een toxische ex-partner omdat hij of zij zich verdrietig en eenzaam voelt, valideert een AI, geprogrammeerd om niet-oordelend en meegaand te zijn, vaak die impuls. Een menselijke therapeut, die zich inzet voor het welzijn van de patient op de lange termijn in plaats van voor zijn of haar onmiddellijke comfort, is bereid een noodzakelijke realiteitscheck te geven. Een menselijke specialist, die investeert in het welzijn van de persoon, biedt de weerstand om disfunctionele patronen te doorbreken.
AI, echt inzicht en de aard van blinde vlekken en onbewuste patronen
AI is een krachtig hulpmiddel dat op vele manieren kan helpen. Het kan je helpen met schrijven, programmeren en plannen. Het kan dienen als een raamwerk voor eerste zelfreflectie of je chaos reorganiseren in goed geordende schema's. En AI is geweldig als een eerste en gemakkelijke stap in het proces van zelfontwikkeling. En hoe verder het zich ontwikkelt, hoe beter het sommige van de genoemde problemen en valkuilen zal aanpakken. Maar de bruikbaarheid ervan hangt sterk af van iemands eigen vermogen om goed advies te onderscheiden van de onzin die AI vaak produceert. En dat is nogal lastig, omdat iemands blinde vlekken en onbewuste patronen vaak de oorzaak van de problemen zijn.
Het kenmerk van blinde vlekken is dat je ze niet ziet en het kenmerk van onbewuste patronen is dat je je er niet van bewust bent. AI zal niet veel helpen om die te ontdekken, laat staan ??om de verschillende lagen van gedachten en gevoelens eromheen te begrijpen, en het kan je ook niet helpen om ze in het echte leven te herkennen en ermee om te gaan. En hoe zelfredzaam of slim je ook bent, om dat in je eentje te doen is als jezelf aan je eigen haren uit het moeras trekken, zoals Baron Munchausen deed in het oude verhaal. Je eigen onbewuste patronen bewust maken is een hele prestatie.
Natuurlijk kan AI erg handig zijn om je gedachten te ordenen, je vertrouwd te maken met verschillende theorieen of je opties samen te vatten, maar het is het beste om er niet op te vertrouwen dat het je eigen gedachten en gevoelens begrijpt. Je moet jezelf kennen. Ga er niet vanuit dat AI je de opties geeft die je echt nodig hebt en dat de optie die het zo vol zelfvertrouwen aanbeveelt, de juiste voor je is. Je moet weten wat je doet wil AI echt nuttig zijn. Dan kan het geweldig zijn als ondersteuning, maar laat je er niet door leiden.
Echte transformatie vereist ware zelfreflectie en een connectie met een warm en inzichtelijk mens die je doorziet en aanvoelt hoe het echt met je gaat. Het helpt enorm in dat proces als iemand zich kan aanpassen aan jouw unieke complexiteit en je het begrip en de steun kan bieden die je echt nodig hebt. Vaak is het zelfs noodzakelijk om "los te komen", omdat het soms bijna onmogelijk is om een ??probleem op te lossen vanuit het paradigma dat het heeft gecreerd. Gelukkig zijn er mensen die de vaardigheid en toewijding hebben om anderen te helpen met hun vaak complexe problemen en die, vaak op de harde manier, wijsheid hebben opgedaan door een intens menselijk leven te leiden. Maar je moet er wel iets meer moeite voor doen om ze te vinden dan om met een AI te chatten...
Hoe werkt een traject bij de Praktijk Haarlem?
De Praktijk Haarlem biedt een heldere, effectieve, stapsgewijze en persoonlijke aanpak.
-
Aanmelding & Kennismaking
Je neemt contact op door in de Wil je teruggebeld worden? box je naam en telefoonnummer in te voeren. Je kunt natuurlijk ook zelf bellen of een email sturen. We plannen dan op korte termijn een eerste gesprek in. -
Analyse & Inzicht
We brengen samen je burnoutklachten en de achtergronden en gevolgen in kaart. Je wordt geholpen om de onderliggende patronen en valkuilen te leren herkennen, zodat je begrijpt hoe burnout werkt, waarom de uitputting ontstaat en blijft bestaan. -
Aanpak & Oefenen
Je krijgt gelijk concrete handvatten en oefeningen mee die de druk en vermoeidheid verminderen en je rust vergroten. We werken aan praktische nieuwe vaardigheden om je energie te reguleren die je direct in je dagelijks leven kunt toepassen. -
Ontwikkeling & verankering
Je wordt geholpen om je zelfvertrouwen verder te ontwikkelen en om stapje voor stapje die dingen te gaan doen die je eigenlijk graag zou willen doen, maar waar vermoeidheid je van weerhoudt. En we zorgen dat de veranderingen blijvend zijn, zodat je ook in de toekomst zonder onnodige stress en met hernieuwd vertrouwen zelfstandig verder kunt.
Ervaringen met Therapie, Coaching & Relatietherapie bij Praktijk Haarlem
"Fantastisch om iemand te ontmoeten met zo'n diepgaand begrip en ervaring! Ik heb er erg veel van geleerd!"
"Bedankt voor je inzichten, echt fantastisch!"
"De handvatten die je me hebt gegeven zijn heel effectief. Ik pak dingen nu anders aan; het lijkt alsof ik echt een stukje wijzer geworden ben... ."
"De persoonlijke en betrokken begeleiding heeft me erg goed gedaan. Het lukt me steeds beter om in mijn dagelijks leven de handvatten toe te passen."
"We hadden jaren eerder moeten komen! Eindelijk hebben we de negatieve patronen doorbroken waardoor we uit elkaar waren gegroeid."
"Het gaat me allemaal steeds makkelijker af en het leven wordt steeds leuker! En dat zegt een oude chagrijn zoals ik... . Nooit gedacht dat ik het leven echt leuk zou gaan vinden!"